Để siết chặt kỷ cương quản lý thuế, chống thất thu ngân sách trong kỷ nguyên số và tối ưu hóa quy trình thu thuế đối với mô hình kinh doanh trực tuyến, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 117/2025/NĐ-CP. Nghị định này đánh dấu một bước ngoặt pháp lý cực kỳ quan trọng: Chính thức chuyển giao trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế GTGT, thuế TNCN từ cá nhân kinh doanh sang cho các tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử (TMĐT) và nền tảng số có chức năng thanh toán.
Dưới đây là bài phân tích chi tiết, toàn diện về nội dung Nghị định 117/2025/NĐ-CP dành cho các chủ sàn công nghệ, các hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online (shopee, tiktok, lazada…) và các nhà sáng tạo nội dung số nhận thu nhập quốc tế.
1. Đối tượng chịu tác động mạnh nhất của Nghị định 117/2025/NĐ-CP
Nghị định phân định rõ hai nhóm chủ thể cốt lõi chịu trách nhiệm ràng buộc lẫn nhau bao gồm:
- Tổ chức quản lý nền tảng TMĐT (Trong và ngoài nước): Bao gồm các nhà quản lý sàn giao dịch TMĐT hoặc các nền tảng số có chức năng thanh toán trực tiếp (ví điện tử, thẻ ngân hàng, tài khoản tích hợp hoặc thu hộ COD). Ngoài ra còn bao gồm các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác tại Việt Nam thay mặt nhà cung cấp nước ngoài chi trả thu nhập cho cá nhân từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số.
- Hộ và cá nhân kinh doanh số: Bao gồm cả cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú có phát sinh doanh thu từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc làm nội dung trên các nền tảng số.
2. Cơ chế khấu trừ thuế tại nguồn: Sàn thu hộ, sàn nộp thay
Đây là thay đổi căn bản nhất làm thay đổi hoàn toàn cục diện quản lý thuế TMĐT hiện nay. Thay vì để hộ kinh doanh tự kê khai như trước, nhà quản lý sàn phải đứng ra thực hiện nghĩa vụ thu hộ:
- Thời điểm khấu trừ: Tổ chức quản lý nền tảng TMĐT thực hiện khấu trừ ngay số thuế GTGT và TNCN ngay khi hệ thống xác nhận giao dịch thành công và chấp nhận thanh toán cho hộ, cá nhân.
- Xử lý giao dịch hủy/trả hàng: Đối với các đơn hàng bị hủy hoặc khách hoàn trả lại hàng, tổ chức quản lý nền tảng được phép thực hiện bù trừ số thuế đã khấu trừ của đơn hàng lỗi này vào tổng số thuế phải nộp thay của các giao dịch thành công khác trong kỳ.
- Cấp mã số thuế (MST) nộp thay riêng: Các tổ chức quản lý nền tảng trong nước sẽ được cơ quan thuế cấp một MST riêng biệt có 10 chữ số để chuyên phục vụ công tác kê khai và nộp thay số thuế đã khấu trừ, lược bỏ hoàn toàn các thủ tục đăng ký thuế rườm rà. Các sàn nước ngoài áp dụng MST theo quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.
3. Biểu tỷ lệ phần trăm (%) tính thuế chi tiết cho từng lĩnh vực kinh doanh số
Mức thuế khấu trừ được tính trực tiếp dựa trên tỷ lệ phần trăm (%) của doanh thu từng giao dịch cụ thể (doanh thu là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ mà hộ, cá nhân được hưởng và được sàn thu hộ), cụ thể theo bảng dưới đây:
| Lĩnh vực hoạt động / Loại hình kinh doanh | Tỷ lệ % Thuế GTGT | Tỷ lệ % Thuế TNCN (Cá nhân cư trú) | Tỷ lệ % Thuế TNCN (Cá nhân không cư trú) |
| Kinh doanh Hàng hóa (Bán quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng…) | 1% | 0,5% | 1% |
| Cung cấp Dịch vụ (Dịch vụ phần mềm, thiết kế, tư vấn…) | 5% | 2% | 5% |
| Vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa (Giao hàng, ăn uống…) | 3% | 1,5% | 2% |
Nguyên tắc áp trần khi không phân loại được dữ liệu: Trường hợp tổ chức quản lý nền tảng không thể tự phân định được giao dịch phát sinh doanh thu trên hệ thống là thuộc nhóm hàng hóa hay dịch vụ, luật quy định bắt buộc phải áp dụng mức tỷ lệ % cao nhất của nhóm dịch vụ tương ứng (áp mức 5% đối với thuế GTGT; áp 2% hoặc 5% đối với thuế TNCN tùy trạng thái cư trú).
4. Quy trình kê khai, nộp thuế và thủ tục hoàn thuế nộp thừa
Nghị định thiết lập một quy trình số hóa hoàn toàn thông qua phương thức điện tử để vận hành dòng thuế:
Trách nhiệm của chủ sàn (Tổ chức quản lý nền tảng)
- Thực hiện kê khai số thuế đã khấu trừ theo chu kỳ tháng.
- Hồ sơ nộp qua mạng gồm Tờ khai theo Mẫu số 01/CNKD-TMĐT và Bảng kê chi tiết theo Mẫu số 01-1/BK-CNKD-TMĐT.
- Sau khi nộp tiền vào ngân sách nhà nước, sàn phải lập và gửi Bảng kê chi tiết số tiền nộp thuế theo Mẫu số 01/BKNT-TMĐT cho cơ quan thuế.
- Cấp chứng từ khấu trừ thuế điện tử định kỳ theo năm (Mẫu số 01/CTKT-TMĐT) cho người bán.
Quy trình áp dụng cho sàn không có chức năng thanh toán trực tiếp
Đối với các sàn chỉ đóng vai trò quảng cáo, kết nối mà không can thiệp vào dòng tiền thanh toán, trách nhiệm kê khai thuộc về cá nhân:
- Hộ, cá nhân cư trú: Thực hiện kê khai theo tháng (kinh doanh thường xuyên) hoặc theo từng lần phát sinh (kinh doanh không thường xuyên) qua mạng điện tử theo Mẫu số 02/CNKD-TMĐT tại cơ quan thuế nơi cư trú.
- Cá nhân không cư trú: Thực hiện đăng ký thuế lần đầu thông qua hồ sơ khai thuế và nộp thuế cho Chi cục Thuế Thương mại điện tử từng lần phát sinh theo Mẫu số 03/CNNN-TMĐT.
Cơ chế tự động hoàn thuế nộp thừa cho hộ kinh doanh nhỏ
Nếu tổng doanh thu trong năm từ tất cả các nguồn hoạt động kinh doanh của hộ, cá nhân nằm trong ngưỡng không chịu thuế (dưới mức quy định của pháp luật hiện hành), họ có quyền làm thủ tục hoàn lại số tiền thuế mà các sàn đã khấu trừ trong năm.
Hồ sơ chỉ cần Văn bản đề nghị hoàn thuế theo Mẫu số 03/CNKD-TMĐT nộp cho cơ quan thuế nơi cư trú. Cơ quan thuế sẽ sử dụng hệ thống công nghệ thông tin để tự động đối chiếu dữ liệu và ra quyết định hoàn thuế tự động, minh bạch.
5. Phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan
Để bộ máy quản lý vận hành trơn tru, Nghị định 117/2025/NĐ-CP phân chia nghĩa vụ hành động rất cụ thể:
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn
- Bắt buộc phải cung cấp thông tin định danh chính xác (MST hoặc Số định danh cá nhân đối với người Việt Nam; Hộ chiếu đối với người nước ngoài) cho nhà quản lý sàn.
- Tự chịu trách nhiệm kê khai và nộp các loại thuế đặc thù khác không thuộc phạm vi thu hộ của sàn (như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên nếu có).
- Khi đã được sàn khấu trừ thuế hợp lệ thì cá nhân không phải thực hiện tự khai trùng lặp đối với phần doanh thu đó nữa.
Đối với cơ quan quản lý nhà nước
- Bộ Tài chính (Tổng cục Thuế): Cung cấp giải pháp công nghệ, trả thông tin số thuế đã khấu trừ vào tài khoản thuế điện tử (eTax Mobile) của từng cá nhân để họ theo dõi trực quan; hỗ trợ dùng số định danh thay cho MST.
- Bộ Công Thương: Đồng bộ dữ liệu, kiểm soát toàn diện các sàn và phối hợp xử lý các đơn vị cố tình né tránh trách nhiệm nộp thay.
- Đặc quyền giảm tải thủ tục: Khi sàn đã khai báo thông tin khấu trừ theo Nghị định này thì sàn được miễn nghĩa vụ cung cấp thông tin định kỳ quy định trước đây tại Nghị định 91/2022/NĐ-CP, giảm bớt gánh nặng báo cáo trùng lặp cho doanh nghiệp công nghệ.